Słownik pojęć

  • Hahn Philipp Matthäus (1739-1790)

    duchowny niemiecki, sławny zegarmistrz i mechanik; w roku 1761 zbudował pierwszy zegar planetowy wskazujący ruch planet i ich satelitów; wprowadził wiele ulepszeń do zegarów.

  • Hak bębna

    element do zaczepienia zewnętrznego końca sprężyny napędowej. W dużych zegarach hak jest zanitowany w ściance bębna w zegarkach wygnieciony ze ścianki bębna lub powstały z podcięcia w ściance bębna.

  • Hak wałka

    element do zaczepienia wewnętrznego końca sprężyny napędowej. W dużych zegarach hak jest zanitowany w otworze przelotowym wałka lub wbity w otwór nieprzelotowy, w zegarach średnich i w budzikach popularnych wygnieciony z wałka, a w zegarkach – wyfrezowany na wałku.

  • Hak zapadnika (patrz: Mechanizm bicia zapadkowy typu paryskiego)

  • Hanhart, Schwenningen, Niemcy

    fabryka produkująca stopery mechaniczne i zegary domowe.

  • Harrison John (1693-1776)

    angielski konstruktor chronometrów; wprowadził wiele ulepszeń do zegarów; w roku 1726 skonstruował rusztowe wahadło kompensacyjne; w roku 1759 zbudował swój czwarty z kolei chronometr, za który po odbyciu próbnej podróży morskiej, w roku 1761 otrzymał nagrodę 20 000 funtów szterlingów od parlamentu angielskiego.

  • Hartowanie

    zabiegi obróbki cieplnej zmierzające do utwardzenia materiału, głównie stali. Zabiegi te polegają kolejno na nagrzewaniu stali do odpowiedniej temperatury, wygrzewaniu w tej temperaturze i następnie dostatecznie szybkim chłodzeniu.

    Więcej na temat hartowania, odpuszczania i wyżarzania można również znaleźć w książce Bernarda St. Bartnika i Wawrzyńca Al. Podwapińskiego pt. „Technologia mechanizmów zegarowych. Montaż, konserwacja i naprawa” rozdz. XIV. Obróbka cieplna metali

  • Hartowanie zwykłe

    hartowanie polegające na nagrzaniu przedmiotu do temperatury hartowania, wygrzaniu w tej temperaturze i szybkim ochłodzeniu w wodzie do temperatury otoczenia. Hartowanie zwykłe nadaje stali dużą twardość, ale powoduje w przdmiocie duże naprężenia wewnętrzne, które są przyczyną odkształceń lub pęknięć, zwłaszcza gdy przedmiot jest gruby. Do przedmiotów grubych, wykonanych ze stali narzędziowej o dużej zawartości węgla, stosuje się hartowanie przerywane – przemiana martenzytyczna odbywa sie wówczas wolniej i naprężenia wewnętrzne łatwiej się wyrównują. Po hartowaniu zwykłym i przerywanym następuje zawsze odpuszczanie stali.

    Więcej na temat hartowania, odpuszczania i wyżarzania można znaleźć w książce Bernarda St. Bartnika i Wawrzyńca Al. Podwapińskiego pt. „Technologia mechanizmów zegarowych. Montaż, konserwacja i naprawa” rozdz. XIV. Obróbka cieplna metali

  • Hautefeuille Jean (1647-1724)

    fizyk francuski, ksiądz; zajmował się problemem mierzenia czasu; wynalazł zegar wahadłowy z samoczynnym naciągiem oraz wychwyt kotwicowy połączony z balansem przez zębatkę łukową, zazębiającą się z zębnikiem osadzonym na osi balansu; zastosował do balansu sprężynkę śrubową zamiast szczeciny, jednak nie przyznano mu pierwszeństwa wynalazku włosa zegarkowego o kształcie spirali.

  • Henlein albo Hele Peter (1479-1542)

    zegarmistrz niemiecki. W roku 1510 wykonał pierwszy zegarek noszony, co dało początek rozwoju zegarków kieszonkowych.

  • Herz

    w zegarkach kwarcowych lub elektronicznych jest to ilość wibracji na sekundę wykonywanych przez wbudowany oscylator. Wartość określana jest w Hertzach.

  • Hipp Matthias (1813-1893)

    szwajcarski konstruktor zegarów elektrycznych. W roku 1860 zbudował pierwszy zegar elektryczny. W roku 1865 skonstruował zegar z ulepszonym napędem elektrycznym wahadła.

  • Hooke Robert (1635-1703)

    fizyki matematyk angielski, zajmujący się szczególnie problemem pomiaru czasu. W roku 1676 wynalazł wychwyt hakowy do zegara wahadłowego. Odkrył prawo, które głosi, że odkształcenie sprężyste jest proporcjonalne do siły odkształcającej.

  • Huygens Christian (1629-1695)

    holenderski fizyk i astronom. W roku 1656 opracował teorię wahadła na podstawie praw ruchu wahadłowego odkrytych przez Galileusza. W roku 1657 skonstruował pierwszy zegar wahadłowy. W roku 1675 wynalazł regulator balansowy z włosem w kształcie spirali.